Oʻtish foizining ishonch oraligʻi kalkulyatori
Tanlanmadagi oʻtish foizi — aniq qiymat emas, balki baho. Agar prognozlarning qandaydir haqiqiy yutish ehtimolligi boʻlsa, yuzta prognozda yutuqlar ulushi shunchaki tasodif tufayli 54% ham, 66% ham boʻlib chiqishi mumkin. Kalkulyator sizning maʼlumotlaringizga qaysi ehtimolliklar oraligʻi mos kelishini koʻrsatadi.
Tanlanmadagi yutuqlar ulushi haqiqiy yutish ehtimolligini qanchalik aniq tavsiflaydi.
Yutuqlar ulushi uchun Uilson oraligʻi. U faqat shu ulushning statistik noaniqligini tavsiflaydi: keyingi seriyani bashorat qilmaydi, daromadlilikni koʻrsatmaydi va prognozlar tarixi toʻliq ekanini tekshirmaydi.
Ishonch oraligʻi nimani koʻrsatadi
100 ta prognozdan 60 ta yutuqni olaylik. Tanlanmadagi yutuqlar ulushi — 60%, 95 foizli Uilson oraligʻi esa — 50,2% dan 69,1% gacha.
95% ishonch darajasi aniq bir oraliqqa emas, balki usulga tegishli. Agar 100 tadan prognozli tanlanmalarni koʻp marta yigʻib, har biri uchun oraliqni xuddi shunday qursangiz, bunday oraliqlarning taxminan 95% i haqiqiy yutish ehtimolligini oʻz ichiga oladi. Bitta tanlanma uchun bu shuni anglatadi: oraliq ichidagi qiymatlar maʼlumotlarga yaxshi mos keladi, undan tashqaridagilar — ancha yomonroq.
Oraliq kengligi tanlanmaga qanday bogʻliq
| Prognozlar | Yutgan | Tanlanmadagi ulush | 95% oraliq |
|---|---|---|---|
| 20 | 0 | 0% | 0–16,1% |
| 20 | 13 | 65% | 43,3–81,9% |
| 20 | 20 | 100% | 83,9–100% |
| 50 | 30 | 60% | 46,2–72,4% |
| 100 | 60 | 60% | 50,2–69,1% |
| 300 | 180 | 60% | 54,4–65,4% |
| 1 000 | 600 | 60% | 56,9–63,0% |
| 5 000 | 3 000 | 60% | 58,6–61,3% |
Oraliq kengligi taxminan 1/√n ga mutanosib ravishda kamayadi: oraliqni ikki baravar toraytirish uchun taxminan toʻrt baravar koʻp prognoz kerak.
Chekka holatlar ham maʼnoga ega. 20 tadan 0 ta yutuq nol ehtimollikni anglatmaydi — maʼlumotlar 16,1% gacha boʻlgan yutish ehtimolligiga mos keladi. 20 tadan 20 ta esa 83,9% ehtimollikka ham mos keladi.
Uilson usuli
Aytaylik, n — prognozlar soni, p̂ — tanlanmadagi yutuqlar ulushi, z — tanlangan ishonch darajasi uchun normal taqsimot kvantili: 90% uchun 1,645, 95% uchun 1,960 va 99% uchun 2,576. Unda:
markaz = (p̂ + z² / 2n) / (1 + z² / n)
yarim kenglik = z × √(p̂(1 − p̂) / n + z² / 4n²) / (1 + z² / n)
Oraliq — markaz ± yarim kenglik.
Oddiyroq formula p̂ ± z × √(p̂(1 − p̂) / n), yaʼni Vald oraligʻi, kichik tanlanmalarda va 0% yoki 100% ga yaqin ulushlarda yomon ishlaydi. 0 yoki n ta yutuqda u nol kenglikdagi oraliq beradi, boshqa hollarda esa 0–100% chegarasidan chiqib ketishi va haqiqiy qiymatni eʼlon qilingan darajadan kamroq qamrab olishi mumkin. Uilson oraligʻida bu kamchiliklar deyarli yoʻq, shuning uchun uning chegaralari kuzatilgan ulushga nisbatan nosimmetrik: shkala chetlarida u oʻrtaga siljiydi.
Hisobning farazlari
- Mustaqillik. Bitta prognozning natijasi boshqasiga taʼsir qilmaydi. Bitta oʻyinga yoki bogʻliq hodisalarga bir nechta prognoz bu shartni buzadi va unda haqiqiy noaniqlik odatda kalkulyator koʻrsatganidan kattaroq boʻladi.
- Barcha prognozlar uchun bitta ehtimollik. Agar prognozlarning yutish ehtimolligi turlicha boʻlsa — masalan, bitta tanlanmada 1,30 va 4,00 koeffitsiyentlar, — oraliq oʻrtacha yutish ehtimolligiga tegishli boʻladi. Turli ehtimollikli mustaqil prognozlarda u oʻrtacha hisobda keragidan biroz kengroq, yaʼni konservativ chiqadi.
- Tanlanma keyin saralanmagan. Agar faqat omadli davrlar koʻrsatilgan boʻlsa yoki koʻplab prognozchilar orasidan eng yaxshisi tanlangan boʻlsa, bunday tanlanma boʻyicha oraliq muntazam ravishda oshirilgan boʻladi.
Ishonch oraligʻi nimani koʻrsatmaydi
- Bu keyingi seriya prognozi emas. Oraliq yutish ehtimolligini baholaydi. Keyingi 100 ta prognozdagi yutuqlar ulushi bundan ham kuchliroq tebranadi — buning uchun boshqa hisob, yaʼni bashorat oraligʻi kerak.
- U daromadlilik haqida gapirmaydi. Foyda har bir stavkaning koeffitsiyentiga bogʻliq. Koeffitsiyentlar turlicha boʻlganda ROI ni oʻtish foizi va oʻrtacha koeffitsiyent boʻyicha ishonchli aniqlab boʻlmaydi — har bir stavkaning haqiqiy koeffitsiyenti va natijasi kerak. Daromadlilikni qanday hisoblash stavkalardagi ROI va foyda haqidagi maqolada tahlil qilingan.
- U bukmeker ustidan ustunlikni isbotlamaydi. Yuqori yutuqlar ulushi past koeffitsiyentlarda olinishi va shu bilan birga zarar keltirishi mumkin.
- U tarixni tekshirmaydi. Oraliq siz kiritgan sonlar boʻyicha hisoblanadi. U oʻchirilgan yutqazishlarni yoki natijalarning tanlab koʻrsatilishini aniqlay olmaydi — bu haqda «90% oʻtish foizi» nega shubha uygʻotishi kerakligi haqidagi maqola bor.
Koʻp beriladigan savollar
95% ishonch darajasi nimani anglatadi?
Bu usulning xususiyati: tanlanmalar koʻp marta takrorlanganda shu usulda qurilgan oraliqlarning taxminan 95% i haqiqiy yutish ehtimolligini oʻz ichiga oladi. Bu haqiqiy qiymat bitta aniq oraliq ichida yotish ehtimolligi emas.
Nega oraliq nosimmetrik?
Yutuqlar ulushi 0% dan kam yoki 100% dan koʻp boʻlishi mumkin emas. Uilson oraligʻi buni hisobga oladi va shkala chetlarida oʻrtaga siljiydi, shuning uchun 90% yutuqda yuqori chegaragacha masofa pastki chegaragachasidan kichikroq.
Yutuqlar 0 yoki 100% boʻlsa-chi?
Kalkulyator ikkala holatni ham toʻgʻri qayta ishlaydi: chegaralardan biri 0% yoki 100% ga teng, ikkinchisi esa bunday tanlanmada haqiqiy ehtimollik undan qanchalik uzoq boʻlishi mumkinligini koʻrsatadi.
Oraliq boʻyicha prognozlar foydali ekanini bilish mumkinmi?
Yoʻq. Oraliq faqat yutuqlar ulushini tavsiflaydi. Foydalilikni baholash uchun har bir stavkaning koeffitsiyenti va natijasi, shuningdek oldindan eʼlon qilingan prognozlarning toʻliq tarixi kerak.
Oraliq tor boʻlishi uchun qancha prognoz kerak?
Yutuqlar ulushi taxminan 50–60% boʻlganda kengligi taxminan ±10 foiz punkt boʻlgan oraliq 100 ta prognozda, ±3 f.p. — taxminan 1 000 tada, ±1,4 f.p. — 5 000 tada olinadi.
Kalkulyator taʼlimiy xarakterga ega. Sport stavkalari moliyaviy yoʻqotishlar xavfi bilan bogʻliq.